نكته ها (نكته 1): هادي اكبرزاده
استر تلخک
آورده اند که...
استر تلخک را بدزدیدند. یکی می گفت گناه توست که از پاسداری آن سستی نمودی.دیگری میگفت:گناه مهتر است که در طویله را باز گذاشته.تلخک با عصبانیّت گفت:در این صورت دزد از همه بی گناه تر است.
در اين متن واژه مهتر به معني بزرگتر نيست بلكه به معني خدمتكار ستور و آنكه در طويله تيمار اسبان كند آمده است. اين معني را در لغت نامه دهخدا مي آوريم:
خدمتگار ستور. (ناظم الاطباء). در عرف بر سائس و چاروا اطلاق کنند و بدین معنی مهتر اسب هم مستعمل است . (آنندراج ). آنکه تیمار اسبان کند درطویله . ناظور. ناظوره . نگهبان . نگاهبان . (از یادداشتهای مولف ). مرحوم دهخدا در یادداشتی نوشته است : مهتر در تداول امروزی به معنی ستوربان از بیت ذیل برمی آید که در قدیم مهترپرست بوده و سپس به تخفیف مهتر شده است:
بیامد یکی مرد مهترپرست
بفرمود تا اسب او را ببست .
فردوسی .
نظم و نسق طوایل و تعیین امیر آخور و مهتران و سقایان طوایل با مشارالیه [ امیر آخورباشی ] میباشد. (تذکرةالملوک ص 14). خدمت مهتری رکیب خانه نیز با خواجه سرایان معتبر بوده . (تذکرةالملوک ص 19).
ز بانگ مهتر و رفتار اسبان
اصول ضرب نطق افتاد چسبان .
محمدسعید اشرف .
تن چو خشکید از قناعت گو مبین تیمارکش
اسپ چوبی نیم جو کی پای بند مهتر است .
ملاطغرا.
+ نوشته شده در یکشنبه هشتم اردیبهشت ۱۳۹۲ ساعت 8:30 توسط هادی اکبر زاده
|